Antalya'nın kavurucu sıcaklarında bu tehlikeye dikkat! En çok hangi gıdalar zehirliyor?

Antalya’nın kavurucu yaz sıcaklarında tükettiğimiz gıdalar güvenli mi? Art World ekranlarında konuşan Gıda Mühendisleri Odası Antalya Şube Başkanı Ali Manavoğlu; pestisit, gıda zehirlenmeleri, taklit ve tağşiş, sokak lezzetleri, organik ürünler ve gıda güvenliği konusunda önemli değerlendirmelerde bulundu.

Antalya’da gıda güvenliği, yaz aylarında artan sıcaklıklar ve yoğun turizm hareketliliği nedeniyle daha kritik hale geliyor. Gıda Mühendisleri Odası Antalya Şube Başkanı Ali Manavoğlu, ART World ekranlarında yayınlanan, Gazeteci Gözde Dolayman'ın hazırlayıp sunduğu 'Gözde Yaşam' adlı sağlık programında hem üretim hem de tüketim aşamasında gıda güvenliğine dair dikkat edilmesi gereken riskleri anlatarak vatandaşa önemli uyarılarda bulundu. PESTİSİT VE SOĞUK ZİNCİR EN BÜYÜK RİSKLER Ali Manavoğlu, Antalya’nın tarım ve turizm kenti olması nedeniyle gıda güvenliği açısından iki temel riskle karşı karşıya olduğunu söyledi. Üretim aşamasında pestisit kullanımının en önemli sorunlardan biri olduğunu belirten Manavoğlu, tüketim tarafında ise özellikle yaz aylarında soğuk zincirin bozulmasının gıda zehirlenmelerini artırdığını ifade etti. Sıcak havalarda mikroorganizmaların çok hızlı çoğaldığını vurgulayan Manavoğlu, bilhassa protein açısından zengin gıdalarda uygun saklama koşullarının hayati önem taşıdığına dikkat çekti. TÜKETİCİLER ETİKET VE AMBALAJI KONTROL ETMELİ Vatandaşların alışveriş yaparken gıda okuryazarlığını geliştirmesi gerektiğini belirten Başkan Manavoğlu, ürünlerin ambalajında deformasyon, şişme, darbe veya açılma olup olmadığının mutlaka kontrol edilmesini istedi. Manavoğlu, son tüketim tarihi, tavsiye edilen tüketim tarihi, üretici firmanın Tarım ve Orman Bakanlığı kayıt bilgileri ile etiket içeriklerinin dikkatle incelenmesi gerektiğini de sözlerine ekledi. YAZ AYLARINDA BU GIDALAR DAHA RİSKLİ Manavoğlu, yaz döneminde mikrobiyolojik bozulmaya en açık ürünlerin süt ve süt ürünleri, et ve et ürünleri, deniz ürünleri, soğuk mezeler, salatalar, yaş pastalar, mayonezli ürünler ve dondurulmuş gıdalar olduğunu söyledi. Başkan Manavoğlu, bu ürünlerin uygun sıcaklıkta muhafaza edilmemesi halinde salmonella, listeria ve E. coli gibi hastalık yapıcı bakterilerin kısa sürede milyonlarca seviyeye ulaşabileceğini belirtti.   OTELLERDE GIDA GÜVENLİĞİ FARKLILIK GÖSTERİYOR 2019 yılında yürürlüğe giren düzenleme kapsamında 300 yatak ve üzerindeki otellerde gıda mühendisi veya ilgili uzman personel çalıştırılmasının zorunlu olduğunu hatırlatan Manavoğlu, büyük tesislerde gıda güvenliği uygulamalarının genel olarak başarılı olduğunu söyledi. Küçük ölçekli işletmelerde aynı seviyenin yakalanamadığını aktaran Manavoğlu, özellikle düşük bütçeli işletmelerde personel hijyeni ve gıda güvenliği uygulamalarında eksiklikler görülebildiğini ifade etti. TAKLİT VE TAĞŞİŞ HALA DEVAM EDİYOR Taklit ve tağşiş uygulamalarının halen önemli bir sorun olduğunu dile getiren Manavoğlu, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın oluşturduğu Güvenilir Gıda platformunun tüketiciler açısından önemli bir kaynak haline geldiğini söyledi. En fazla hile yapılan ürün gruplarının zeytinyağı, et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri, bal, baharat ve çay olduğunu belirten Manavoğlu, bazı firmaların defalarca aynı ihlalleri gerçekleştirdiğini ifade etti. HİLELİ ÜRÜNÜ TÜKETİCİNİN ANLAMASI MÜMKÜN DEĞİL Hileli ürünlerin büyük bölümünün laboratuvar analizleri olmadan tespit edilemeyeceğini söyleyen Manavoğlu, bal, et, süt ve benzeri ürünlerle ilgili toplumda dolaşan yöntemlerin bilimsel olmadığını belirtti. Tüketicilerin yalnızca fiyatı olağan piyasa değerinin çok altında olan ürünlere karşı şüpheci yaklaşması gerektiğini vurgulayan Manavoğlu, güvenilir markaların ve kayıtlı işletmelerin tercih edilmesini önerdi. DENETİMLERİN ARTIRILMASI GEREKİYOR Türkiye'de yaklaşık 800 bin kayıtlı gıda işletmesine karşılık yaklaşık 8 bin gıda kontrol görevlisinin bulunduğundan da bahseden Manavoğlu, yılda yaklaşık 1,5 milyon denetim yapılmasına rağmen bunun yeterli olmadığını ifade etti. Denetimlerin hem üretim tesislerinde hem de piyasadan alınan numuneler üzerinden artırılması gerektiğini belirten Manavoğlu, daha sık kontrollerin caydırıcılığı artıracağını söyledi. SOKAK LEZZETLERİ DOĞRU ŞARTLARDA TÜKETİLMELİ Sokak lezzetlerinin doğru üretim ve uygun hijyen koşullarında güvenle tüketilebileceğini dile getiren Başkan Manavoğlu, kayıt dışı üretim yapan seyyar satıcılara karşı dikkatli olunması gerektiğini ifade etti. Bilhassa tavuk döner, midye ve benzeri ürünlerde sıcaklık kontrolünün büyük önem taşıdığını söyleyen Manavoğlu, açıkta bekletilen ürünlerin ciddi sağlık riski oluşturabileceğini kaydetti. “ORGANİK” VE “DOĞAL” İFADELERİ KARIŞTIRILMAMALI Başkan Manavoğlu, "organik" ifadesinin yasal bir sertifikasyon sistemi bulunduğunu, buna karşılık "doğal", "ev yapımı" veya "katkısız" gibi ifadelerin çoğu zaman pazarlama amacıyla kullanılabildiğini söyledi. Organik ürünlerin resmi sertifika ve organik logosu taşıması gerektiğini belirten Manavoğlu, yol kenarında satılan ve yalnızca "organik" ibaresi bulunan ürünlere temkinli yaklaşılması gerektiğini dile getirdi. TAKVİYE EDİCİ GIDALAR HEKİM ÖNERİSİYLE KULLANILMALI Takviye edici gıdaların bilinçsiz tüketiminin doğru olmadığını vurgulayan Manavoğlu, vatandaşların önce kan tahlili yaptırarak ihtiyaç duydukları vitamin ve mineralleri hekim kontrolünde kullanmaları gerektiğini söyledi. Her takviyenin herkese uygun olmadığını belirten Manavoğlu, bilinçsiz kullanımın uzun vadede sağlık sorunlarına neden olabileceğini ifade etti. GIDA MÜHENDİSLERİ DAHA FAZLA İSTİHDAM EDİLMELİ Kamuda gıda mühendisi istihdamının yetersiz olduğunu belirten Manavoğlu, etkin gıda denetimi için daha fazla uzman personelin görevlendirilmesi gerektiğini söyledi. Turizm sektöründe bilhassa küçük ve orta ölçekli işletmelerde de gıda mühendisi istihdamının yaygınlaştırılmasının önemine dikkat çeken Manavoğlu, denetim mekanizmasının güçlendirilmesi ve meslek mensuplarının hak ettikleri ücretlerle çalıştırılması gerektiğini ifade etti.