Edebiyat tarihine izini bırakmış çok sayıda eser kaleme alan Jack London, 1876’da San Fransisco’da dünyaya gelmiş. London, doğa, toplum ve insan ilişkilerini kendi yaşantısı ve perspektifiyle harmanlayarak Beyaz Diş, Vahşetin Çağrısı, Demir Ökçe ve Martin Eden gibi birçok romanda akıcı ve yalın bir dille anlatmış. Bu eserler arasında, yazarın kendi hayatını başka bir karakterde bizlere aktardığı Martin Eden önemli bir yer tutar. Martin Eden, yarı otobiyografik bir roman olduğu gibi, edebiyat ve aşk aracılığıyla var olma mücadelesini sınıf çatışması ve bireysel mücadele ekseninde anlatır. Ana karakter Martin Eden ile Jack London’ın hayat hikayesi arasında örtüşen olay örgüsü, söz konusu eseri derinleştirerek daha sağlam bir zemine oturtur. Romanda ele alınan varoluşsal ve sınıfsal mücadele aracılığıyla London, kendi hayat yolculuğunu anlattığı gibi dönemin düşünsel atmosferine ilişkin kimi gözlemlerini de eserinde yansıtır. Martin Eden, işçi sınıfından bir adamın kendini arayışının öyküsü. Romanın ana karakteri Martin, kaba, eğitimsiz ama cesur bir denizcidir. Bu cesur kişiliği sayesinde bir gün sokakta rast geldiği Arthur Morse’u tek başına giriştiği bir kavganın içinden çekip alır. Şans eseri karşılaştığı bu adamın ailesi tarafından aldığı davet ile Martin’in hayatı değişir. Davet sırasında, yabancı olduğu burjuvazi ve entelektüel dünyanın bir temsilcisi olan Ruth Morse ile tanışır. Ruth, Martin’in içinde hayranlıktan doğan bir aşk uyandırır. Onu okumak ve kendini eğitmek yönünde teşvik eder. Martin, zamanla kafasında idealize ettiği Ruth’a layık olabilmek için durmadan kitaplar okur; felsefe, edebiyat ve bilim üzerine çalışır. Ancak tüm bu çabalara rağmen keskin sınıfsal uçurum, aralarındaki duygusal bağı sarsmaya devam eder. O yine de pes etmez. Jack London, diğer bazı eserleri gibi Martin Eden’da da sınıf temasını işler. Yazar, Martin’in iç çatışmalarını okuyucuya başarıyla aktarırken, Ruth ve ailesi ile olan farkına da bilhassa dikkat çeker. Martin bu farkları kapatmaya niyetli. Yazar Martin’in kendi sınıfından uzaklaşma isteğini “Yoksulluk, zekayı küçültür, ruhu karartır, insanı çamurun içine çekerdi; oysa Martin, çamurdan yıldızlara uzanmak istiyordu” cümlesiyle sunar. Martin göğüs gerdiği tüm bu zorluklara rağmen kendisini oldukça geliştirir ve kişisel arayışı içinde yazma tutkusu belirir. Artık kendisine ait düşünceleri var. Arayışının ise son durağı bellidir; ünlü bir yazar olacaktır ve kendisini buna adayacak. Bu uğurda verdiği bireysel mücadeleler onu çevresine ve Ruth’a yabancılaştırmaya başlar. Yazar bu yabancılaşmayı “Ruth onun yüzüne baktı ve artık tanıyamadığını fark etti. Bu, eskiden sevdiği, yönlendirebileceğini sandığı o saf genç değildi. Onun gözlerinde artık başka bir ışık yanıyordu; yabancı, korkutucu bir ışık" şeklinde aktarır. Ruth için Martin, eski Martin değil artık. Tüm sınıf farklarına rağmen sevdiği Martin, onun şekillendirebileceği bir adam olmaktan çıkmış. Martin artık bireysel mücadelesine başka bir anlam daha katmış. Ruth, ailesinin ve toplumun beklentilerine bağlıdır ve belki de artık kendisini Martin için bir kurtarıcı olarak görememekten rahatsız. Tüm bunlar Ruth’un Martin’i terk etmesine neden olur. Martin, bu noktada insanların samimiyetini sorgulamaya başlar ve salt bireyci tavrını daha da keskinleştirir. Romanın ilerleyen bölümlerinde Martin, emeklerinin karşılığını alarak büyük bir başarıya ve üne ulaşır. Onun bu başarısını duyan Ruth onunla gurur duyuyor ve onu terk ettiğine pişman, geri dönmek ister. Ruth’u kazanmak uğruna verdiği onca çabanın ardından bu sefer Martin reddeden taraf, kalbi artık taştan Ruth’a karşı. O ne kazandığı yeni kimlikten, ne de başarısından tatmindir; kaldı ki duyguları yerini bir boşluğa bırakmış. Çünkü onun için hiçbir şeyin anlamı kalmamış. Artık verdiği mücadeleler yerini varoluşsal bir bitkinliğe bırakmış, London bu hissi “Ruhunun içindeki boşluğu fark ettiğinde, bütün başarılarının kumdan yapılmış bir saray olduğunu anladı” cümlesiyle yansıtır. Ulaştığı ünün ardından bir denizciyken Martin’in yüzüne bakmayan kimseler artık onun ismine ve yazdıklarına değer biçmeye başlar. Bu başarı hissinden çok insan ilişkilerinin sahteliğini onun yüzüne vurur. Edindiği deneyimlerin ve maddi başarısının manevi anlamda bir hüsran olması Martin’in içsel çöküşünü hızlandırır. Yaşadığı çöküş onu hayat hikayesine başladığı ve belki de ait olduğu yere götürür. Bir gemide tek başına Pasifik’e açılır ve zamanla kendisini içindeki boşluğa benzeyen denizlere bırakır. Jack London, trajik bir sonla bitirdiği bu romanda bireycilik konusunu başarıyla işler. Yazar, özgürleşme ve kendisini aşma yolunda gençliğinde başarıya ulaşana kadar Martin ile aynı düşünmüş ancak zamanla çoğulcu bir anlayış olan sosyalizmi benimsemiş. Martin ise yazarın fikirlerinin aksine zaman zaman sosyalizm temasını eleştirir. Yarattığı eserde gerçek hikayesinin aksine Martin’in tamamen izole ve amaçsız bir birey olarak dünyaya veda etmesi de bu kontrastın sonucu olarak görülebilir. Romanın konu aldığı hikayenin yanı sıra, anlaşılır dili de geniş okuyucu kitlesine ulaşmasına olanak sağlayan sebeplerden. Yazarın sade anlatımı, romanın felsefi ağırlığına rağmen okurun boğulmamasını sağlar. London, güçlü betimlemeler ve iç monologlar ile anlatımı sağlamlaştırarak eserine derinlik katmıştır. Roman, yalın ama yoğun dili ile dinamik bir anlatıma sahip. Ayrıca, ülkemizde ise bu eser, İş Bankası’nın Kültür Yayınları altında Levent Cinemre’nin başarılı çevirisi ile okuyucuya sunulmuştur. Güçlü edebi dilinden bir şey kaybetmeden çevrilen eser ülkemizde de okuyucunun beğenisini kazanmış. Sonuç olarak Martin Eden, birçok temayı ustalıkla işleyen bir eser olarak ülkemizde ve dünyada bu ilgiyi hak eden bir kitap.   Eserin Adı: Martin Eden Yazar: Jack London Çevirmen: Levent Cinemre Yayınevi: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları Orijinal Adı: Martin Eden Orijinal Dili: İngilizce İlk Baskı Tarihi: 1909 Türü: Roman Tema: Aşk, Sınıf çatışması, Yabancılaşma, Bireycilik